Σημαντική πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2028-2034 επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Οκτωβρίου.
Σημαντική πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2028-2034 επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Οκτωβρίου.
H παραδοσιακή δομή των δύο πυλώνων της ΚΑΠ, μετά το 2027, θα καταργηθεί και θα έχουμε συγχώνευση (άμεσες ενισχύσεις πρώτου πυλώνα και αγροτική ανάπτυξη δεύτερου πυλώνα) με το ΕΤΠΑ, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και της Αλιείας.
Επίσης στην ΚΑΠ μετά το 2027 έρχεται η ουσιαστική αντικατάσταση των δικαιωμάτων με τη «Φθίνουσα Εισοδηματική Στήριξη βάσει Έκτασης». Η στήριξη θα εξακολουθήσει να βασίζεται στην έκταση, αλλά το ποσό ανά εκτάριο θα μειώνεται σταδιακά για τις πολύ μεγάλες εκμεταλλεύσεις, προωθώντας μια πιο δίκαιη κατανομή υπέρ των μικρών αγροκτημάτων. Πάμε δηλαδή σε ένα μοντέλο πληρωμής σύμφωνα με τα καλλιεργούμενα στρέμματα.
Στον πυρήνα της νέας ΚΑΠ βρίσκεται η Φθίνουσα Εκταρική Εισοδηματική Στήριξη (DABIS). Αντικαθιστά τη βασική ενίσχυση, την αναδιανεμητική και τη συμπληρωματική ενίσχυση νέων αγροτών. Η ενίσχυση θα καταβάλλεται απευθείας με βάση τα επιλέξιμα εκτάρια, χωρίς δικαιώματα.
Αυτό αναμένεται να δημιουργήσει πρόβλημα στους παραγωγούς, που κατέχουν µεγάλο αριθµό ιστορικών δικαιωµάτων αλλά διαθέτουν περιορισµένη έκταση, οι οποίοι αναμένεται να δουν μεγάλη μείωση των ενισχύσεων της βασικής που εισέπρατταν μέχρι σήμερα.
Πάντως η σύγκλιση της περιόδου 2023–2026 έχει ήδη ολοκληρωθεί για την χώρα μας. Στις πληρωμές του 2026 τα δικαιώματα θα έχουν την ίδια αξία, μέσα σε κάθε αγρονομική περιφέρεια, λόγω της εσωτερικής σύγκλισης και τα κράτη μέλη θα μπορούν να προχωρήσουν στην κατάργησή τους από το 2027.
Όμως το συμβιβαστικό κείμενο επιτρέπει διαφοροποίηση της ενίσχυσης σύμφωνα με γεωγραφικά, αγρονομικά και άλλα αντικειμενικά κριτήρια. Τη δυνατότητα αυτή είχε ζητήσει και η Ελλάδα από την Κομισιόν. Αν γίνει αποδεκτή η συγκεκριμένη πρόταση τότε η χώρα μας θα μπορεί να διατηρεί τις τρεις αγρονομικές περιφέρειες, αροτραίες, δενδρώδεις και βοσκότοπους, με μια προσαύξηση για τους νέους αγρότες και για τις μικρές εκμεταλλεύσεις.
Υποχρεωτική γίνεται επίσης η υψηλότερη ενίσχυση (DABIS) για τους νέους αγρότες. Το νέο «πακέτο εκκίνησης» για τους νέους αγρότες αφήνει την κάθε χώρα να επιλέξει τουλάχιστον τρεις παρεμβάσεις από ένα μενού. Σε αυτό περιλαμβάνονται επιδότηση εγκατάστασης έως 300.000 ευρώ και ένταση στήριξης επενδύσεων έως 85%.
Όσον αφφορά το καθεστώς μικροκαλλιεργητών με κατ’ αποκοπή ενίσχυση έως 3.000 ευρώ παραμένει προαιρετικό.
Ανοιχτό σε διαπραγμάτευση μένει ο αποκλεισμός από τη DABIS (ενίσχυση) όσων φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης, όπως είχε προτείνει η Κομισιόν μετά από μεταβατική περίοδο.
